برگزاری جشن برای منفورترین رفتار شرعی از دیدگاه دکتر جعفر بای، جامعه‌شناس و آسیب‎شناس اجتماعی

align=bottom

اینکه چرا انجام منفورترین رفتار شرعی با جشن و سر و صدا همراه شده است، چند دلیل مهم دارد، اول اینکه قبح این موضوع در جامعه شکسته شده و آمار بالای طلاق باعث از بین رفتن قبح آن شده است. به گزارش گروه دیگر رسانه های خبرگزاری فارس، بررسی آسیب‎‎های جشن‎‎های نوپدید و راهکار‎های تقویت باور‎های مذهبی و فرهنگی جامعه از مهم‎ترین موضوعاتی است که دکتر جعفر بای، جامعه‌شناس، در جریان آسیب‎شناسی اجتماعی جشن‎‎های نوپدید در جامعه ایرانی به آن اشاره کرده است. آقای دکتر! به‎نظر شما دلیل اصلی شکل‎گیری جشن‎‎های نوپدید در جامعه چیست؟  تاثیرپذیری و تغییرات فرهنگی از مهم‎ترین عواملی است که چگونگی انجام مناسک، آیین، رسوم و سنت‎‎های ما را تحت‌تاثیر قرار می‎دهد. تغییرات فرهنگی بر نحوه برگزاری همه مراسم و آیین‎‎های ما تاثیرگذاشته و آن‎ها را به تناسب شرایط روز تغییر داده است. این موضوع هم تنها مربوط به شادی و مراسم‎‎های جشن نیست بلکه عزاداری‎ها، آیین باستانی مانند نوروز و بسیاری رسوم کهن را هم بی‎نصیب باقی نگذاشته و در هر یک از این مناسک تغییر و تحولی خاص ایجاد شده است...
ادامه مطلب

کتاب خانواده، نوشته ی رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران...


کتاب خانواده، نوشته ی رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران... در 128 صفحه ، قطع رقعی،  از انتشارات صهبا   در منظومة نظرات راهبردی رهبر انقلاب دربارة سبک زندگی، اولین عنوانی که ایشان مطرح می‌کنند «خانواده» است. آیت‌الله خامنه‌ای، به خانواده به عنوان سلول بنیادینی می‌نگرند که بافت‌های جامعه را ایجاد می‌کند. در تنظیم این کتاب، بیش از یکصد سخنرانی آقا، مربوط به جلسات خطبه‌خوانی عقد، نشست اندیشه‌های راهبردی با موضوع زن و خانواده، دیدار مداحان در سالروز میلاد حضرت زهرا(س) و جلسات با بانوان نخبه به کار رفته است. سخنان ایشان در این کتاب حاوی مطالبی با موضوع فلسفه و اهمیت ازدواج، تفاوت نظر اسلام و غرب دربارة ازدواج، تفاوتها و جایگاه مرد و زن در خانواده و... است.

علل بوجود آمدن خیانت در رابطه همسران

خیانت

بعضی وقت‌ها، زمانی كه زندگی سخت می‌شود، پای نفر سومی برای باز‌كردن گره این سختی‌ها به میان می‌آید. این دلیلی است كه اغلب زنان و مردهانی كه به همسرشان خیانت می‌كنند، برای این موضوع مطرح می‌كنند. اما این موضوع چه دلایل دیگری می‌تواند داشته باشد؟ چه چیزی آنها را به سمت رابطه‌ای خارج از محدوده سوق می‌دهد؟ آشنایی اتفاقی و ناخواسته با یك آدم تازه؟ احساس تنهایی كه حتی بعد از ازدواج هم از بین نمی‌رود؟ بله؛ همه اینها می‌تواند دلایلی باشد كه اغلب از زبانها شنیده می شود

 خیانت واژ‌ه‌ای غمبار و در عین‌حال پر از خشونت روانی و جسمی است. بحرانی که روز به روز در جامعه ما بیشتر می‌شود. هیچ خانواده‌ای به قصد از هم پاشیــدن تشكیل نمــی‌شود. هیچ‌كس دلــش نمــی‌خواهد سرنوشت خانواده‌ای كه با هزار امید و آرزو می‌سازد، دعوا و كشمكش و دست آخر جدایی باشد نه فقط در ایران كه در همه جای دنیا این پایداری و ثبات برای خانواده‌ها مهم است اما به‌نظر می‌رسد در سال‌های اخیر موضوع پایبند نبودن زوجین نسبت به هم به یك معضل اجتماعی در جهان تبدیل شده و خیلی‌ها دنبال پاسخ این سوال هستند كه چرا گاهی زوجین یكدیگر را فراموش می‌كنند و نسبت به هم بی وفا می شوند؟

ادامه مطلب

علت های روان شناختی مجرد ماندن

مجرد

پول یکی از عناصر مهم برای ازدواج است. زمینه های اجتماعی و فرهنگی هم همین طور، اما آیا فراهم بودن هر کدام از این عوامل و یا صرفا هر دوی آن ها تعیین کننده قطعی اقدام یک شخص به ازدواج خواهند بود؟ البته که خیر، چرا که ازدواج یک رویداد چند عاملی است. تجرد هم که روی دیگر همین سکه است همین طور

به عنوان مصداق این مطلب می توانیم به جوانانی اشاره کنیم که نه مشکل اقتصادی دارند و نه معضل فرهنگی- اجتماعی خاصی اما هم چنان بر مجرد ماندن اصرار دارند. از این شواهد نتیجه می گیریم که باید عوامل دیگری هم در این مسئله دخیل باشند. این عوامل کدام اند و به عنوان یک فرد، چه قدر می توانیم در رفع آن ها موثر باشیم؟ روان شناسی پاسخ های جالبی برای این سوالات دارد.

گفتیم که مجرد بودن نتیجه اجتماع چندین دلیل است، اما چند تا از این دلایل همان چیزهایی هستند که واقعا هستند؟! مثالی می زنم: «آقای دکتر حدود 40 ساله ای مدت ها پیش از دوستانش خواسته بود که اگر گزینه مناسبی برای ازدواج سراغ دارند به او معرفی کنند. البته چون به لحاظ مشغله کاری وقتی برای جلسه معارفه نداشت سفارش داده بود که به عنوان قدم اول عکس ها و اطلاعات آن ها برایش ایمیل شود، بدون اینکه خودش عکسی در اختیار کسی بگذارد.»

این آقای که هم چنان هم مجرد است مشکل اقتصادی ندارد، از لحظه رتبه بندی های اجتماعی هم که وضعش بد نیست، پس به قول خودش می ماند دو چیز: یکی کمبود وقتش و دومی خلقیات زنان امروزی؛ اما آیا این ها دلایل واقعی مجرد ماندن او هستند؟ به عبارت دیگر چه دلایل مهم تری ممکن است در پس ظاهر استدلال های او پنهان شده باشد؟ در ادامه به چند مورد از این دلایل می پردازیم:

ادامه مطلب

خانواده و آسیب های اجتماعی


آسیب های اجتماعی در خانواده

رییس گروه خانواده و آسیب‌های اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: تمام آسیب‌های اجتماعی با حوزه خانواده در ارتباط هستند و در حال حاضر ما به مسایلی چون اعتیاد، کودکان کار و خیابان، ازدواج و طلاق، افراد دارای اختلال هویت جنسی، زنان و دختران در معرض آسیب و یا آسیب‌دیده می‌پردازیمهمه آسیب‌ها به نوعی با حوزه خانواده مرتبط و بر نهاد خانواده تأثیرگذار است؛ اعتیاد و پیامدهای ناشی از آن، پیامدهای آسیب‌های مرتبط با فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، پیامدهای طلاق و روند روبه گسترش آن و سایر آسیب‌ها هرکدام به نوعی نهاد خانواده را مورد تهدید قرار می‌دهددفتر امور آسیب‌های اجتماعی رویکردی واقع‌گرایانه را در رابطه با آسیب‌های اجتماعی دنبال می‌کند و تلاش بر این است تا براساس شرح وظایف اقدام گردد. البته باید توجه داشت که وظیفه اصلی این دفتر در حوزه سیاست‌گذاری، نظارت و هماهنگی در بخش‌های پیشگیری، مداخله و کاهش آسیب است. البته گاه اولویت‌گذاری بر مبنای وظایف قانونی انجام می‌شود. به‌عنوان مثال بحث کودکان کار و خیابان که طی دو سال گذشته بیشترین فعالیت‌ها را به خود اختصاص داده، براساس وظیفه‌ای بود که در آیین‌نامه ساماندهی کودکان خیابانی بر عهده وزارت رفاه سابق و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی فعلی گذاشته شده بود.

ادامه مطلب

152 هزار مجرد قطعی در کشور، 59 درصد مجردین قطعی زنان هستند

تجرد موضوعی است که همه مبتلا به آن نمی‌شوند، اما تقریباً تمام افراد درگیر افزایش سن ازدواج شده‌اند. سن آغاز تجرد قطعی برای مردان 50 سال و برای زنان 45 سال است که عوامل و پیامدهای هرکدام متفاوت است. براساس آمار ثبت احوال یک میلیون و 300 هزار دختر و پسر قبل از سن تجرد قطعی در کشور وجود دارد که 75 درصد آن‌ها زنان هستند و 152 هزار مجرد قطعی وجود دارد که 59 درصد آن‌ها را نیز زنان تشکیل می‌دهند.

توسعه؛ عامل اصلی تجرد
در نشست "بررسی علل بی‌رغبتی به ازدواج" با حضور دکتر کرم حبیب‌پور؛ جامعه‌شناس و استاد دانشگاه و حجت‌الاسلام جعفر ساوالان‌پور اردبیلی؛ مدیر موسسه فرهنگی خانواده امین،که در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت ارشاد برگزار شد دکتر حبیب پور اشاره کرد:جامعه آماری ما در این تحقیق 1200 دختر 25 تا 44 سال بود. در این تحقیق کیفی با دختران 33 سال به بالا مصاحبه گرفتیم؛ زیرا تعداد دختران 45 سال به بالا کم بود. بر اساس نتایج حاصله، عامل اصلی افزایش سن ازدواج و تجرد قطعی توسعه و مدرنیته است. ما در دوران گذار هستیم و سنت و مدرنیته را با هم تجربه می‌کنیم که همین مسئله مشکل‌زا شده است. از طرفی سن ازدواج در تمام کشورها به‌ویژه کشورهایی که مدرنیته را تجربه می‌کنند، در حال افزایش است. از بعد دیگر افزایش سن ازدواج به دلیل بالارفتن سطح تحصیلات مطرح می‌شود که ایرادی ندارد؛ زیرا طبق آمار ازدواج‌هایی با این شرایط، دوام بیشتری دارند.

ادامه مطلب

جزئیات برنامه ی ازدواج سالم وزارت بهداشت

رییس اداره سلامت جوانان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفتدر 24 دانشگاهی که آموزش‌های مورد نظر ما ارایه شد، آگاهی جوانان برای معیارهای همسرگزینی به 68 درصد ارتقا یافت.گلایل اردلان  با اشاره به وضعیت برنامه ازدواج سالم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تصریح کرد: در حال حاضر حدود 11 میلیون جوان در آستانه سن ازدواج هستند؛ ازآن‌جایی‌که نوجوانان تا زمان دبیرستان چارچوب‌های ذهنی خود را دارند و زمانی که وارد دانشگاه می‌شوند نیز آگاهی لازم را نسبت به انتخاب همسر مناسب ندارند، از رسالت‌ها و برنامه‌های اداره سلامت جوانان وزارت بهداشت، بحث ترویج و آموزش همسرگزینی سالم و عقلایی به جوانان است که در این زمینه تاکنون از 58 دانشگاه در 24 دانشگاه این فعالیت را انجام داده‌ایم.


گروه‌های هدف برنامه ازدواج سالم وزارت بهداشت

 گروه هدف اولیه آموزش، مربیان این حوزه شامل رؤسای شبکه‌های بهداشتی درمانی، کارشناسان مرتبط با جوانان، ذی‌نفعان مانند همکاران هلال احمر، معارف اسلامی، سلامت خانواده، سلامت جوانان و سایر افراد مرتبط بودند و پس از آن، آموزش گروه هدف جوانان شروع شد؛ یعنی دانشجویان یا جوانانی که به نوعی در جامعه مشغول کار و فعالیت هستند.ما درخصوص تغییر آگاهی کار کردیم؛ زیرا یک اداره به تنهایی نمی‌تواند روی کاهش سن ازدواج کار کند و وظیفه وزارت بهداشت این موضوع نیست. وظیفه وزارت بهداشت ارایه آگاهی به جوانان است. قبل از این برنامه ازدواج سالم، حدود 36 درصد جوانان از معیارهای همسرگزینی مناسب آگاهی داشتند و بعد از این آموزش‌ها در 24 دانشگاهی که رفتیم، آگاهی حدود 68 درصد ارتقا یافته است.تدوین بسته ازدواج توسط مرکز سیاست‌گذاری مجلس شورای اسلامی و وزارت بهداشت مرکز سیاست‌گذاری مجلس شورای اسلامی در قم در حال تدوین بسته‌ای است که بیش از یک سال روی آن کار کرده‌اند؛ این بسته با در نظر گرفتن ابعاد دینی، فرهنگی، اجتماعی و بررسی ادیان مختلف در بحث ازدواج و دیدگاه‌هایی که علما قبول دارند با ممزوج‌کردن آن دیدگاه‌ها با حوزه سلامت، در اختیار جوانان قرار می‌گیرد.

 

ادامه مطلب

نقش فرهنگ عاشورا در فرزندپروری

عاشورا+فرزندپروری

از دیرباز تاكنون خانواده به عنوان كوچك‌ترین واحد اجتماعی همواره در پی یافتن الگوهایی است كه بتواند با پیروی از آن راه سعادت را طی كند و والدین در تلاش هستند تا بهترین‌ها را الگوی راه فرزندانشان كنند. نهضت عاشورا از جمله با شكوه‌ترین و مناسب‌ترین سرمشق‌ها است، چرا كه در بستر این قیام، الگوهایی شكل گرفته كه در هیچ‌كجای عالم همانندی برای آن وجود ندارد.

در صورتی كه این اسطوره‌های شجاعت و مردانگی و تندیس‌های عشق و محبت مطابق با قالب‌های نوین جامعه امروز در خانواده مورد توجه قرار گیرد و والدین زمینه همانندسازی با این اسوه‌های شگفت‌انگیز صبر و استقامت را برای فرزندان خود فراهم كنند، در كنار مرثیه‌ها و عزاداری‌ها، جنبه اجتماعی و آرمان‌های مقدس عاشورا بر فضای خانواده حكمفرما شده و آن را در صحیح‌ترین مسیر هدایت می‌كند.

دكتر عبدالرضا علیزاده، استادیار دانشگاه تهران در خصوص اهمیت فرهنگ‌سازی عاشورا در بستر خانواده می‌گوید: به عقیده جامعه‌شناسان، فرد پیوسته تحت تأثیر عواملی مانند خانواده، گروه همسالان، مدرسه و رسانه‌های جمعی اجتماعی قرار می‌گیرد. این بدان معنا است كه باورها، ارزش‌ها، آداب و رسوم و قواعد معرفی و مورد قبول گروه‌های اجتماعی از طریق فرآیندی كه آن را درونی شدن می‌نامند به شخصیت یك فرد رسوخ پیدا كرده و پاره‌ای از شخصیت فرد می‌شود و از درون شخصیت او می‌جوشد، گویی كه همواره جزئی از آن بوده است.فرآیند درونی شدن فرهنگ زمانی به‌طور كامل انجام می‌شود كه فرد بدون احساس جبر و نیرویی كه از طریق عوامل بیرونی به او وارد می‌شود، به یك مسئله باور داشته باشد، عملی را انجام دهد یا از كاری دوری گزیند.

هر چند عوامل اجتماعی شدن (خانواده، گروه همسالان، مدرسه و رسانه‌ها) در هر زمانی و در هر جامعه‌ای درجه اهمیت خاصی دارند و ممكن است در جامعه‌ای خانواده رتبه نخست را داشته باشد و در جامعه‌ای دیگر مدرسه بیشترین نقش را ایفا كند، اما تاكنون در تمام جوامع، خانواده نقش تعیین‌كننده در تكوین ساختار و هویت شخصیتی افراد داشته است


ادامه مطلب

نکاتی در تحکیم روابط زن و شوهر

روابط زن و شوهر

۱) ارتباط کلامی صمیمانه :

یکی از مواردی که در تحکیم روابط زن و شوهر بسیار مؤثر است ارتباط کلامی و نوع محبت و مبادله کلمات و حرفهایی است که در طول شبانه روز بین زن و شوهر مطرح می شود.

مصادیق ارتباط کلامی صمیمانه :

  • مزاح و شوخی
  • تمجید و تعریف از یکدیگر
  • با کلمات زیبا همدیگر را صدا کردن

 

۲) زمانی را برای صحبت کردن برای همسر اختصاص دهید:

همسران پرمشغله اصولاً از محبت کردن غافل می شوند. در نهایت از نظر احساس فاصله ای میان آنها ایجاد می شود و پر کردن این خلاء کاری دشوار است. بهترین راه حل برای جلوگیری از این فاصله ، اختصاص روزانه چند دقیقه برای صحبت کردن و زمانی بیشتر در طول هفته می باشد بویژه وقتی مرد وارد خانه می شود و اگر زن خانه دار باشد بسیار نیاز دارد که شوهرش به حرف های او گوش دهد و مرد هم باید با توجه به حرفهای همسرش گوش دهد نه در حل روزنامه خواندن ،مطالعه یا تماشای تلویزیون این نوعی بی توجهی و بی احترامی به همسر است و این مسئله بظاهر کوچک نقش مهمی در تحکیم روابط زن و شوهر است.

 

۳) از کنجکاوی بیش از حد بپرهیزید:

اگر احساس کنید که همسرتان رازی را از شما مخفی می کند ، به دنبال یافتن سرنخ به سراغ اوراق خصوصی او نروید . باز کردن نامه های طرف مقابل یا خواندن دفتر یادداشت وی و به سراغ کیف او رفتن نقص مالکیت و حدود او می باشد بگذارید تا او در زمانی که احساس می کند مناسب است حقیقت را به شما بگویدیک روانشناس می گوید :اگر همسری پس از کشف رازی که شما مخفی کرده بودید عصبانی شود ، به این دلیل است که شما به او اطمینان نکرده اید.

 

۴ ) از اعتماد همدیگر سوء استفاده نکنیم:

اغلب همسران از اسرار به عنوان حربه ای علیه یکدیگر استفاده می کنند. یک وکیل به همسر خود گفته بود که با همکارانش مشکل دارد مدتی بعد که آن دو با یکدیگر بحث کردند ، همسرش به او گفت :« می بینی هیچ کس نمی تواند با تو کنار بیاید » این سوء استفاده از اسرار همسر ، اعتماد به همدیگر را کمتر می کند.

 

۵) نسبت به هم صداقت داشته باشید:

صداقت زیربنای زندگی است و همه صفات عالیه در آن نهفته است . صداقت نهایت شکوفایی عزت و پایه ای در زندگی یک زن و شوهر است. عدم صداقت و دو رویی ، نفاق ، آفت بزرگ خانواده است که زن و شوهر می توانند از روز اول با عهد و پیمان بر این که زیر بنای زندگی شان صداقت باشد ، این آفت را دور کنند.

 

۶) آراستن خویش برای همسر:

اسلام دین فطرت است و چنین دینی باید به احساسات و عواطف افراد جامعه توجه نماید. هر مرد و زنی در فطرت و سرشتشان زیباپسندی و آراسته گری نهفته است لذا در اسلام بر آراستن خویش و پوشیدن لباس زیبا و استعمال عطر و بوی خوش تأکید زیادی شده است؛ و سفارش شده که زن و شوهر خود را برای یکدیگر بیارایند و ظاهر خود را جذاب و دوست داشتنی نمایند . این عمل علاوه بر احترام به خواست و علاقه طرف دیگر است عفت و پاکدامنی را در جامعه تقویت می نماید.

 

۷)گذشت در برابر لغزشها :

برای افرادی که مدت ها با یکدیگر زندگی می کنند و در این امور زیادی منافع واحدی دارند سرزدن لغزش و اشتباه و خطا امری عادی و متعارف است. بنابراین لازم است با عفو و گذشت از خطاها و اشتباهات یکدیگر چشم پوشی نمایند و آن ها را به رخ طرف مقابل نکشند. زن و شوهر در برابر کلمات تند و خشنی که احیاناً به خاطر شرایط خاص که برای هر کدام ممکن است پیش آید از طرف مقابل می شنوند باید با متانت و سعه صدر با آن روبرو شوند.